Kaygı Nedir?

Tehlike veya tehdit olarak algılanan durumlarda ortaya çıkan; duygusal, davranışsal ve fiziksel değişiklikler ve tepkilerin yer aldığı, otomatik, sağlıklı ve doğal bir yanıt mekanizmasıdır. Bir anlamda kaygı organizmamızın savaşma-kaçma tepkisidir.

Kişi tehlike veya tehdit yaratan durum ya da nesneden başka bir şeye odaklanamadığında savaşmak ya da kaçmak imkansızlaşır. Bu durumda kaygı aşağıdaki belirtilerin ortaya çıkmasına neden olur.

  • Psikolojik belirtiler: endişe, tasa, dikkat ve motivasyonda bozulma, konsantrasyon bozulması, heyecan, huzursuzluk, sinirlilik, kötü bir haber alacağı beklentisi, irkilme, çıldıracakmış hissi, yabancılaşma-gerçek dışılık hissi, kişinin kendine ya da bedenine yabancılaşması.
  • Bedensel belirtiler: çarpıntı, titreme, terleme, nefes almakta güçlük, boğulacakmış hissi, ağız kuruluğu, göğüste sıkışma hissi, kulak çınlaması, yüz kızarması, elde terleme, baş dönmesi, huzursuzluk, gevşeyememe, uyku problemleri, vücutta gerginlikler ve çeşitli ağrılar.

Kaygı Ne Zaman Sorun Olur?

Hayatımızı sürdürebilmemiz ve bize sıkıntı yaratan durumlarla baş edebilmemiz için kaygı gerekli bir tepkidir. Ancak her şeyin fazlası zararlı olduğu gibi kaygının da fazlası zararlıdır. Çünkü şiddeti ya da yoğunluğu kontrol edilemeyen kaygı daha uzun süre kişiyi meşgul eder

ve günlük yaşantıyı olumsuz etkileyerek, işlevselliğin bozulmasına neden olur. Bu durumda kaygı artık kişi için sorun yaratmaya başlar ve kaygı bozukluklarının oluşmasına yol açar.

Kaygı Bozukluğunun Nedenleri

Kaygı bozukluklarının oluşmasına birçok neden yol açabilir; genetik yatkınlık, soy geçmişi, yetişme tarzı, inanç ve düşünme biçimi, kendi ifade ve ortaya koyma becerisindeki yetersizlik, sosyal yaşantılar vb.

Genellenmiş (Yaygın) Kaygı Bozukluğu

Yaygın aksiyete bozukluğu, sosyal ya da mesleki işlevlerde önemli bozulmaya ya da kişide belirgin strese neden olan, çeşitli somatik belirtilerin eşlik ettiği aşırı ve yaygın endişe halidir.

  • Kişi birçok olay ya da durum hakkında (işte ya da okulda başarı gibi) aşırı kaygılanıyorsa, her şey için evhamlanıyorsa (en az 6 ay süreyle)
  • Kaygıyı kontrol etmek istese de bunu başaramıyorsa
  • Bütün bunlara bir de aşağıdaki maddelerden en az üçü eşlik ediyorsa:

– Huzursuzluk, aşırı heyecan duyma ya da endişe

                    – Çabucak yorulma

                    – Düşünceleri yoğunlaştırmada zorluk ya da zihnin durmuş gibi olması

                    – Sinirlilik, aşırı hassaslık

                    – Kas gerginliği

                    – Uyku bozukluğu (Uykuya dalmakta ya da sürdürmekte güçlük çekme)

genellenmiş (yaygın) kaygı bozukluğundan söz edilebilir.